In 2025 hebben akkerbouwers 2.725 hectare groenbemestermengsels ingezaaid en 715 hectare klaveronderzaai via de campagne 1001ha. Hiermee droegen zij bij aan een gezondere bodem, meer biodiversiteit, minder stikstofuitspoeling en schoner water. Uit enquête onder de deelnemers aan de groenbemestersactie blijkt dat zij 36% kunstmest reduceerden bij de vervolgteelt. Aangezien elke kilo kunstmest voor 2 kg CO2 staat, kunnen klavers dus ook een grote bijdrage leveren aan het reduceren van de klimaatimpact van de landbouw.
Urgenda stuurde in het najaar een enquête naar de 380 deelnemers aan de 1001ha groenbemestermengsels actie. 136 akkerbouwers vulden de enquête in. De resultaten zijn wederom erg goed:
- Deelnemers waarderen de actie met een 8,7 gemiddeld.
- De (gangbare) deelnemers verwachtten gemiddeld 36% minder kunst mest en 25% minder dierlijke mest te gebruiken in de vervolgteelt. Dit ligt geheel in lijn met hun voorspelling afgelopen winter en met vorige enquêtes.
- Voor 48% was de korting doorslaggevend voor het bestellen van een mengsel
- Voor 31% was dit de eerste ervaring met een groenbemestermengsel.
- Bijna iedereen ziet een gezonde re bodem en meer biodiversiteit op het land
- Voor 29% van de respondenten was dit de eerste keer dat zij een mengsel inzaaiden.
- 58% wil vaker biodiverse groenbemestermengsels gebruiken, óók als er geen nieuwe kortingsactie komt. Slechts 2% wil dit zeker niet.
Snelle groei campagne
In de afgelopen jaren is het aantal akkerbouwers dat groenbemestermengsels of klaveronderzaaimengsels bestelde via 1001ha snel gegroeid. Ook biologische boeren weten de campagne goed te vinden.
 |
Ook in het noorden en op zandgrond steeds meer interesse
In het eerste jaar startte de pilot in Zeeland in samenwerking met de provincie en ZLTO. Nog steeds is daar de actie het meest in trek. Maar ook in Groningen is eindelijk de campagne aangeslagen. Waar adviseurs en zaadleveranciers eerst nog hoorden dat men huiverig was voor mengsels in verband met aaltjes, lijkt dat in 2025 geen issue meer. Toevallig zijn de provincies Zeeland, Groningen en Brabant ook de grootste donoren van de campagne, en dat is te zien in de cijfers. Voor 2026 betaalt ook Overijssel flink mee, dus hopelijk ziet het plaatje er volgend jaar nog weer anders uit.
Nu is het klaveronderzaaiseizoen van start
Sinds 3 februari kunnen akkerbouwers in het hele land weer 75% korting krijgen op 2 verschillende laagblijvende klaveronderzaai mengsels, die speciaal zijn samengesteld voor een goede oogst en meer akkervogels. Klaveronderzaai is een vergeten landbouwmethode die bijdraagt aan het verminderen van de stikstofdruk in de landbouw, brengt belangrijke vogelhabitat terug en draagt bij aan klimaat- en biodiversiteitsdoelen.
Afgelopen voorjaar deden 139 akkerbouwers en 5 proefbedrijven mee met een grootschalige pilot voor klaveronderzaai. Door de droogte en verkeerd herbicidengebruik zijn veel percelen mislukt. Toch blijft het animo onder akkerbouwers groot en wil 70% van de deelnemers het volgend jaar weer proberen. Op 3 februari volgden 70 akkerbouwers het webinar. Kijk het webinar hier terug.
 |
Investeren in boeren én bodem
Er ligt een enorme opgave om de stikstofuitstoot in Nederland te verlagen. De landelijke overheid zet vooralsnog in op uitkoop van boeren en technische oplossingen zoals mestverwerking en luchtwassers. Maar daarmee wordt de bodem niet gezonder en herstellen vogel- en insectenpopulaties op het platteland niet. Urgenda zet liever in op oplossingen die zowel bijdragen voor stikstofreductie als aan natuurherstel, klimaat en schoon water. Steeds meer lokale overheden zien dat ook en doen mee.
Dankzij lokale overheden
De campagne 1001ha van Urgenda en LTO geeft boeren korting op kruidenmengsels. De korting werd in 2025 betaald door vele burgers en 9 provincies, 2 waterschappen en 48 gemeenten.
 |
